Przewody od palenisk na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet, kominek) trzeba czyścić co najmniej raz na 3 miesiące w okresie ich użytkowania. Przewody od urządzeń na gaz i olej – co najmniej raz na 6 miesięcy, a przewody wentylacyjne – co najmniej raz w roku. Terminy wynikają z § 34 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. W domu jednorodzinnym właściciel może czyścić przewody sam, ale coroczną kontrolę stanu technicznego i tak musi wykonać mistrz kominiarski lub osoba z uprawnieniami budowlanymi.
Czyszczenie i kontrola to dwie różne czynności. Czyszczenie usuwa sadzę i inne zanieczyszczenia. Kontrola sprawdza, czy przewód jest drożny, szczelny i prawidłowo podłączony, i kończy się e-protokołem w CEEB.
Jak często czyścić komin – terminy z przepisów
| Rodzaj przewodu lub paleniska | Minimalna częstotliwość czyszczenia | Ile to razy w roku (przy całorocznym użytkowaniu) |
|---|---|---|
| Paleniska w zakładach zbiorowego żywienia i gastronomii | co najmniej raz w miesiącu (jeśli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej) | 12 |
| Paleniska na paliwo stałe: węgiel, drewno, pellet, kominek, piec kaflowy | co najmniej raz na 3 miesiące | 4 |
| Paleniska na paliwo płynne i gazowe: kocioł gazowy, olejowy, piecyk gazowy | co najmniej raz na 6 miesięcy | 2 |
| Przewody wentylacyjne | co najmniej raz w roku, jeśli warunki użytkowania nie wymagają częściej | 1 |
Przepis mówi o czyszczeniu „w okresach użytkowania”. Kominek, w którym palisz tylko od listopada do lutego, potrzebuje czyszczenia w tym okresie, a nie cztery razy w ciągu całego roku. Rozsądnie jest jednak zaplanować czyszczenie przed rozpoczęciem sezonu i w jego trakcie, a nie dopiero po nim.
Częściej, niż wymagają przepisy
Terminy z rozporządzenia to minimum. Czasem przewód trzeba czyścić częściej:
- palisz drewnem o podwyższonej wilgotności albo drewnem iglastym z dużą ilością żywicy,
- kocioł często pracuje na niskiej mocy lub w trybie podtrzymania,
- w przewodzie zbiera się mokra smoła (więcej w artykule o plamach i smole na kominie),
- komin ma słaby ciąg albo trudno rozpalić w piecu,
- kominiarz wpisał takie zalecenie do protokołu.
Kilkumilimetrowa warstwa sadzy wystarczy, żeby przy mocniejszym rozpaleniu doszło do pożaru sadzy w kominie.
Kto może czyścić komin
§ 34 ust. 3 rozporządzenia MSWiA stanowi, że czyszczenie przewodów wykonują osoby z kwalifikacjami kominiarskimi. Ust. 4 wyłącza jednak ten wymóg w przypadku:
- budynków mieszkalnych jednorodzinnych,
- obiektów budownictwa zagrodowego,
- obiektów budownictwa letniskowego.
Oznacza to, że w domu jednorodzinnym właściciel może czyścić przewody sam. W budynkach wielorodzinnych i usługowych czyszczenie wykonuje osoba z kwalifikacjami kominiarskimi.
| Czynność | Dom jednorodzinny | Budynek wielorodzinny lub usługowy |
|---|---|---|
| Czyszczenie przewodów | właściciel samodzielnie albo kominiarz | osoba z kwalifikacjami kominiarskimi |
| Kontrola stanu technicznego (raz w roku) | mistrz kominiarski lub osoba z uprawnieniami budowlanymi | mistrz kominiarski lub osoba z uprawnieniami budowlanymi |
| E-protokół w CEEB | sporządza osoba kontrolująca | sporządza osoba kontrolująca |
Przed samodzielnym czyszczeniem warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisu i warunki polisy. Niektórzy ubezpieczyciele mogą oczekiwać potwierdzenia czyszczenia przez kominiarza.
Czy warto czyścić komin samodzielnie?
Samodzielne czyszczenie jest legalne w domu jednorodzinnym, ale ma ograniczenia:
| Czyszczenie samodzielne | Czyszczenie przez kominiarza |
|---|---|
| usuwa luźną sadzę z dostępnych odcinków | obejmuje cały przewód, czopuch i podłączenie urządzenia |
| nie daje oceny stanu przewodu | kominiarz widzi pęknięcia, smołę, ubytki i zawilgocenie |
| wymaga wejścia na dach lub pracy od dołu z odpowiednim sprzętem | kominiarz ma sprzęt i zabezpieczenia do pracy na dachu |
| nie usuwa twardej smoły | usuwanie smoły wymaga odpowiednich narzędzi i metod |
| nie zastępuje corocznej kontroli | może być połączone z kontrolą i e-protokołem |
Praca na dachu, zwłaszcza zimą, to realne ryzyko upadku. Jeśli zdecydujesz się czyścić przewody sam, rób to tylko przy wygaszonym i wystudzonym urządzeniu, z dostępem do wyczystki i bez wchodzenia na śliski lub stromy dach.
Czy można czyścić komin, gdy pali się w piecu?
Nie. Przed czyszczeniem urządzenie trzeba wygasić i odczekać, aż przewód ostygnie. Czyszczenie rozgrzanego przewodu grozi poparzeniem, wypadnięciem żaru z wyczystki i zapłonem odspojonej sadzy.
Mechaniczne czyszczenie komina a preparaty
Mechaniczne czyszczenie polega na usuwaniu sadzy szczotkami i kulami prowadzonymi przez cały przewód. To podstawowa metoda, wymagana do usunięcia osadów z całej długości przewodu.
Preparaty do spalania w palenisku (proszki, granulaty, kostki) mogą ograniczać narastanie sadzy i ułatwiać jej odspajanie. Nie zastępują jednak mechanicznego czyszczenia i nie spełniają obowiązku z § 34.
Czyszczenie komina od dołu
Czyszczenie od dołu, przez wyczystkę lub otwór podłączenia, pozwala uniknąć wchodzenia na dach. Sprawdza się w prostych przewodach z łatwym dostępem. W kominach z zagięciami, z wkładami o małej średnicy albo z dużą ilością smoły zwykle nie wystarcza. Wtedy lepiej zlecić czyszczenie kominiarzowi.
Czyszczenie wentylacji
Przewody wentylacyjne zbierają kurz, pajęczyny, tłuszcz z kuchni, a czasem gniazda ptaków. Zanieczyszczony kanał słabiej odprowadza powietrze, co sprzyja wilgoci, pleśni i ciągowi wstecznemu. Przepisy wymagają czyszczenia przewodów wentylacyjnych co najmniej raz w roku. W kuchni z intensywnym gotowaniem może być potrzebne częstsze czyszczenie.
Kalendarz czyszczenia – przykład
Przykład (hipotetyczny) – dom jednorodzinny z kotłem na pellet, kominkiem i wentylacją grawitacyjną
| Termin | Czynność |
|---|---|
| wrzesień | kontrola wszystkich przewodów z e-protokołem, czyszczenie przewodu od kotła i kominka, czyszczenie wentylacji |
| grudzień | czyszczenie przewodu od kotła na pellet i kominka |
| marzec | czyszczenie przewodu od kotła na pellet i kominka |
| czerwiec | czyszczenie przewodu od kotła na pellet (jeśli kocioł grzeje też wodę latem) |
Kominek używany tylko zimą w tym przykładzie nie wymaga czyszczenia w czerwcu, bo nie jest wtedy użytkowany.
Najczęściej zadawane pytania
Co ile czyścić komin przy piecu na drewno?
Co najmniej raz na 3 miesiące w okresie użytkowania. Przy mokrym drewnie lub częstym paleniu na niskiej mocy może być potrzebne częstsze czyszczenie.
Jak często czyścić komin przy kotle gazowym?
Co najmniej raz na 6 miesięcy. Dotyczy to też kotłów kondensacyjnych, bo przepis odnosi się do rodzaju paliwa.
Czy pellet to paliwo stałe, jeśli chodzi o czyszczenie komina?
Tak. Przewody od kotłów na pellet czyści się co najmniej raz na 3 miesiące w okresie użytkowania.
Czy mogę sam wyczyścić komin w domu jednorodzinnym?
Tak, przepisy na to pozwalają. Coroczną kontrolę stanu technicznego przewodów musi jednak wykonać mistrz kominiarski lub osoba z uprawnieniami budowlanymi.
Ile kosztuje czyszczenie komina?
Cena zależy od liczby i długości przewodów, rodzaju zanieczyszczeń i dostępu do komina. Aktualne stawki znajdziesz w cenniku czyszczenia przewodów kominowych.
Czy kominiarz czyści komin podczas przeglądu?
Przegląd to kontrola stanu technicznego. Czyszczenie jest osobną czynnością, ale często wykonuje się je w czasie tej samej wizyty. Warto o to zapytać przy umawianiu terminu.
Krótko mówiąc, terminy czyszczenia zależą od paliwa: 4 razy w roku przy paliwie stałym, 2 razy przy gazie i oleju, raz w roku dla wentylacji, zawsze w okresie użytkowania. Jeśli chcesz połączyć czyszczenie z coroczną kontrolą i e-protokołem, umów termin z Zakładem Kominiarskim Kominiarczyk.
