Brązowe lub żółte plamy na ścianie komina, którym towarzyszy zapach sadzy albo spalenizny, to najczęściej skutek kondensacji spalin. Para wodna ze spalin skrapla się w zbyt chłodnym przewodzie, łączy z sadzą i kwasami i przesiąka przez cegłę oraz tynk. Malowanie nic nie da, dopóki nie usuniesz przyczyny. Zwykle trzeba dopasować przewód do urządzenia grzewczego, np. wkładem kominowym, i sprawdzić, czy komin nie przemarza na strychu.
Rzadziej plamy pojawiają się przez wodę opadową, która dostaje się do komina z zewnątrz. Rozróżnienie obu przyczyn to pierwszy krok do skutecznej naprawy.
Kondensat czy woda z deszczu – jak to rozróżnić
| Objaw | Kondensat (wykraplanie spalin) | Woda opadowa |
|---|---|---|
| Kiedy pojawiają się plamy | w sezonie grzewczym, przy pracy urządzenia | po deszczu lub roztopach, także latem |
| Kolor | brązowe, żółte, czarne, często z połyskiem smoły | szare lub ciemne zacieki, zwykle bez smolistego połysku |
| Zapach | sadza, spalenizna, „kwaśny” zapach dymu | stęchlizna, wilgoć |
| Gdzie najczęściej | na strychu, na ostatniej kondygnacji, przy wyczystce | przy dachu, pod obróbką, na stropie przy kominie |
| Co jest w kominie | mokra smoła, wyciek z wyczystki lub podłączenia pieca | woda w przewodzie po deszczu |
Bywa też, że oba zjawiska występują jednocześnie. Komin namoknięty od deszczu jest chłodniejszy, więc spaliny skraplają się w nim jeszcze łatwiej.
Skąd biorą się plamy na kominie i smród w pokoju
Zbyt niska temperatura spalin
Nowoczesne kotły gazowe, kotły na pellet i dobrze wyregulowane kotły na paliwo stałe oddają do komina chłodniejsze spaliny niż dawne piece węglowe. Stary komin murowany o dużym przekroju nie zdąży się nagrzać, więc spaliny wychładzają się po drodze. Gdy ich temperatura spadnie poniżej punktu rosy, para wodna się skrapla.
Komin przemarza na strychu
Fragment komina na nieogrzewanym strychu i ponad dachem jest najzimniejszy. Właśnie tam kondensat pojawia się najczęściej, a plamy wychodzą na ścianę komina pod dachem.
Za duży przekrój przewodu
Duży przekrój oznacza wolny przepływ i szybkie wychłodzenie spalin. Problem często pojawia się po wymianie starego pieca na mniejszy, oszczędniejszy kocioł.
Mokre paliwo i palenie na przyduszonym powietrzu
Mokre drewno wprowadza do spalin dużo wody i obniża temperaturę spalania. Palenie z ograniczonym powietrzem zwiększa ilość sadzy i smoły. Efektem jest mokra, lepka smoła w kominie i wycieki z pieca.
Nieszczelny przewód
Pęknięcia i ubytki w spoinach pozwalają kondensatowi i spalinom przenikać do ściany i pomieszczeń. Stąd zapach sadzy w domu, nawet gdy plamy są jeszcze słabo widoczne. O objawach nieszczelności i sposobach sprawdzania szczelności piszemy w artykule o nieszczelnych przewodach kominowych.
Woda opadowa
Brak daszka lub czapy kominowej, uszkodzona korona komina albo nieszczelna obróbka blacharska przy dachu sprawiają, że woda spływa do przewodu albo po zewnętrznej ścianie komina pod pokrycie.
Mokry komin przy kotle na pellet
Kotły na pellet pracują często na niskiej mocy i z niską temperaturą spalin. Do tego zdarza się im palić w trybie podtrzymania. Stary komin murowany w takich warunkach regularnie zbiera kondensat. Typowe objawy to mokra wyczystka, kapanie z podłączenia kotła i plamy na strychu. Zwykle konieczny jest wkład kominowy przystosowany do pracy „na mokro” i odprowadzenie kondensatu. Więcej o doborze wkładu do urządzenia przeczytasz w artykule wkład kominowy do starego komina.
Cieknie smoła z pieca – co to oznacza
Wyciek czarnej, lepkiej cieczy z podłączenia pieca, z drzwiczek wyczystki albo spod czopucha to zaawansowany etap problemu z kondensacją. Smoła jest palna, więc jej nagromadzenie zwiększa ryzyko pożaru sadzy w kominie. Takiej sytuacji nie warto odkładać do wiosny.
Jak rozwiązać problem – możliwe rozwiązania
Dobór rozwiązania zależy od urządzenia, stanu komina i miejsca, w którym pojawia się wilgoć. Poniższa tabela pokazuje typowe kierunki, które kominiarz bierze pod uwagę po kontroli.
| Przyczyna | Możliwe rozwiązanie |
|---|---|
| Niska temperatura spalin, za duży przekrój | Wkład kominowy dopasowany średnicą i materiałem do urządzenia, z odprowadzeniem kondensatu |
| Urządzenie kondensacyjne w starym kominie | Wkład kwasoodporny przystosowany do pracy na mokro (kominy kwasoodporne) lub rękaw Furanflex, jeśli pasuje do urządzenia |
| Przewód nieszczelny, ale urządzenie suche i pasujące do komina | Szlamowanie komina |
| Przekrój za mały na wkład | Frezowanie komina, a potem wkład |
| Komin przemarza na strychu | Ocieplenie części komina w nieogrzewanej przestrzeni |
| Woda opadowa | Daszek lub czapa kominowa, naprawa korony, uszczelnienie obróbki (prace dekarskie) |
| Mokre paliwo, palenie odpadami | Zmiana sposobu palenia, suche paliwo |
Jak usunąć plamy z komina na ścianie
Plamy usuwa się dopiero po usunięciu przyczyny. Inaczej wrócą w kolejnym sezonie, często szybciej, niż się spodziewasz.
- Poczekaj, aż ściana wyschnie. Po zmianie przewodu mur potrzebuje czasu, często kilku tygodni lub dłużej, zależnie od stopnia zawilgocenia.
- Oceń tynk. Jeśli tynk jest przesiąknięty smołą, kruszy się albo odpada, zwykle trzeba go skuć i położyć nowy. Smoła wnika głęboko i przebija przez kolejne warstwy farby.
- Zastosuj podkład izolujący plamy przed malowaniem. Zwykła farba emulsyjna nie zatrzyma przebarwień.
- Pomaluj ścianę dopiero na suchy, zaizolowany podkład.
Zapach sadzy w domu powinien zniknąć po uszczelnieniu przewodu i wymianie zawilgoconego tynku. Jeśli utrzymuje się dłużej, warto ponownie sprawdzić szczelność przewodu i podłączeń.
Kiedy wezwać kominiarza
- plamy pojawiły się po wymianie kotła lub podłączeniu nowego urządzenia,
- z wyczystki lub podłączenia pieca cieknie smoła albo kondensat,
- w pomieszczeniach czuć zapach spalin lub sadzy,
- plamy wracają mimo malowania,
- na strychu komin jest mokry przez cały sezon grzewczy.
Kominiarz sprawdzi drożność i szczelność przewodu, oceni, czy przewód pasuje do urządzenia, i wpisze zalecenia do e-protokołu.
Najczęściej zadawane pytania
Skąd się biorą brązowe plamy na kominie?
Najczęściej z kondensacji spalin. Para wodna skrapla się w zbyt chłodnym przewodzie, łączy z sadzą i przesiąka przez mur. Rzadziej przyczyną jest woda opadowa.
Dlaczego czuć smród z komina w pokoju?
Zapach sadzy lub spalin w pomieszczeniu zwykle oznacza zawilgocony, przesiąknięty smołą mur albo nieszczelny przewód. W drugim przypadku do domu mogą przedostawać się spaliny, więc warto szybko wezwać kominiarza i mieć w domu czujnik czadu.
Co zrobić z mokrym kominem na strychu?
Ustalić, czy to kondensat, czy woda opadowa. Kondensat usuwa się zwykle przez dopasowanie przewodu do urządzenia (np. wkład) i ocieplenie komina na strychu. Wodę opadową – przez naprawę daszka, korony i obróbki.
Czy można zamalować plamy na kominie?
Można, ale dopiero po usunięciu przyczyny i wyschnięciu muru. Konieczny jest podkład izolujący plamy, a przy mocno przesiąkniętym tynku zwykle jego wymiana.
Woda w kominie po deszczu – co robić?
Sprawdzić zakończenie komina: daszek lub czapę, koronę i obróbkę blacharską przy dachu. Woda w przewodzie przyspiesza też kondensację, więc warto przy okazji zlecić kontrolę przewodu.
Krótko mówiąc
Plamy na kominie i zapach sadzy w domu to objaw, a nie problem sam w sobie. Najczęściej oznaczają, że przewód nie jest dopasowany do urządzenia albo przemarza. Jeśli chcesz ustalić przyczynę zawilgocenia i dobrać rozwiązanie, skontaktuj się z Zakładem Kominiarskim Kominiarczyk.
